युवा जागृति समाजको ब्रोशर बाट साभार एउटा सामाग्री
संक्षिप्त जीवनी (पं. धरणीधर राजोपाध्याय)
दर्ता नम्बर ५६२/०५२/०५३ रहेको युवा जागृति समाज (युजास) तत्कालीन अवस्थामा निकै सक्रिय संस्था थियो। मुख्यतः राजोपाध्याय ब्राह्मण परिवारका विविध पक्षहरूलाई समयानुकूल विकास गर्दै अघि बढाउने उद्देश्यले यसको स्थापना गरिएको थियो। उक्त उद्देश्यलाई पूर्णता दिन युवाहरूको विशेष सहभागिता आवश्यक रहेको कुरामा जोड दिइएको थियो।
सोही अनुरूप युवाहरू पनि स्वतःस्फूर्त रूपमा युजासका हरेक गतिविधिमा सक्रिय सहभागिता जनाएका थिए। तर विडम्बनाको कुरा, आज युजासको कुनै अस्तित्व छ भन्ने आभास कतै पाइँदैन। यो निश्चय नै दुखद पक्ष हो। यद्यपि, कुनै पनि संस्थालाई दीर्घकालसम्म जीवन्त राख्नु सजिलो कार्य पक्कै होइन।
आफ्नो सक्रिय कालखण्डमा युजासले समाजमा खेलेको भूमिका अत्यन्तै सराहनीय थियो। त्यसैले आज पनि युजास हाम्रो मन–मस्तिष्कमा जीवित नै छ।
अबको युवा पुस्ताले ढिलो नगरी युजासले विगतमा सञ्चालन गरेका गतिविधिहरूको अभिलेखीकरण, इतिहास प्रवर्धन र समिक्षा गर्दै यसलाई पुनः जीवन्त बनाउने प्रयास गर्नु आजको आवश्यकता हो।
यसै सन्दर्भमा, युजासको ब्रोशरबाट साभार गरिएको एक सामग्री यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ-
संक्षिप्त जीवनी (पं. धरणीधर राजोपाध्याय)
भक्तपुरका मल्ल राजाका गुरु पुरोहित धरानाका पिता दिनकर राजोपाध्याय र माता देवीमायाका पुत्र वि. स. १९६६ साल श्रावण शुक्लपक्ष चतुर्दशीका दिन भत्तपुर टौमढीमा पं. धरणीधर राजोपाध्यायको जम्म भएको थियो। सानै उमेरमा बुवाको स्वर्गारोहणले गर्दा मामाघर (इन्द्रचोक) मा पठन-पाठन भएको थियो। चौध वर्षको उमेरमा बनारस शहरका पण्डित श्रीप्रसाद गुरुवाट संस्कृत शिक्षा हासिल गर्नु भएको थियो। भक्तपुरको तपचान टोलमा महाभारत पुराण भन्दा जुद्ध शम्वोरको सवारी भएको थियो। प्रधानमन्त्री जुद्ध शम्शेर-ले पुराण सुनिसकेपछि त्यस्तो सानो उमेरमा नै महाभारत जस्तो पुराण भनेकोमा धाश्चर्य माने। उहाँले करिब ५०० पटकसम्म श्रीमद्भागवत पुराणको सप्ताह, देवी भागवत पुराणको सप्ताह हरिवंश पुराण र अरू दश पुराण आदी भन्नु भएको थियो। जुद्ध श-शेरको पालामा भक्तपुर टौमढी टोल स्थित भैरवनाथ अगाडि प्रेताहुति यज्ञमा चार्फ जजमान बसी यश सम्पूर्ण गर्नु भएको थियो। सो. यज्ञको प्रसाद जुद्ध शम्शेरलाई दिदा सुनको असर्फी दक्षिणा पाउनु भएको थियो। सो यज्ञ पछि बचेको रकमबाट कुमारी पूजा, बेताल पूजा र भैरव पूजाको झायोजना गर्नु भएको थियो। अझै रकम बाँकी भएकोले दीनदुखीको सेवा गर्ने उद्देश्यले भैरवामृत औषधालय खोल्नु भयो। जडीबुटी औषधिहरूको उत्पादन गराई दीनदुःखीको सेवा गर्नु अतिरिक्त २०२४ सालतिर भक्तपुर-का जनताहरूलाई रोजगार दिलाउन घरेलु उद्योगको स्थापना पनि गर्नु भएको थियो। सो उद्योगबाट लत्ता-कपडाको उत्पादन गरी बनारस शहर, इलाहावाद, दार्जीलिङ आदि ठाउँमा बिक्री वितरण गर्ने कार्य हुन्थ्यो। सो उद्योगको स्थापना आफ्नै घरमा गर्नु भएको थियो। उहाँको ठूलो ईच्छा सनातन धर्मको संरक्षण गरी दीनदुःखी को सेवा गर्नु थियो । उहाँले भक्तपुरका राजोपाध्याय ब्राह्मणहरुलाई वेद पुराणको शिक्षा दिनु हुन्थ्यो । उहाँ शास्त्र विद्यामा निपुण हुनुहुन्छ। उहाँले पुरश्चरण पनि गर्नु भएको थियो । पुरश्चरण कालमा १००० कुमारीहरूको पूजा हुँदा कुमारीको प्रत्यक्ष दर्जन प्राप्त भएको कुरा उहाँले जहान परिवारलाई बताउनु भएको थियो । उहाँकी धर्मपत्ली मोहिनी राजोपाध्याय (राधेश्याम) ६ जना छोराहरू, नातिनातिनी, बुहारीहरू समेत १७ जना परिवारको मूली हुनुहुन्छ। भक्तपुरका राजोपाध्याय ब्राह्मणहरूमध्ये जेष्ठ हुनु भएको हुँदा उहाँ भक्तपुर उपाकर्म गुठीको चकाली हुनुहुन्छ।
प्रस्तुति: युवा जागूत समाज
